Prawo Pacjenta a Obowiązki Lekarza Rodzinnego: Zawiłości Dostępności do Opieki Medycznej

Zapewnienie powszechnego dostępu do opieki medycznej jest jednym z filarów każdego systemu zdrowotnego. W Polsce, lekarz rodzinny, zwany również lekarzem pierwszego kontaktu, odgrywa kluczową rolę w tym systemie. Jest to pierwszy punkt kontaktu pacjenta z systemem opieki zdrowotnej, który odpowiada za diagnostykę, leczenie podstawowych schorzeń, profilaktykę oraz kierowanie pacjentów do odpowiednich specjalistów. Intuicyjnie wydaje się, że rolą lekarza rodzinnego jest przyjęcie każdego pacjenta zgłaszającego się po pomoc. Jednakże, rzeczywistość bywa bardziej złożona, a prawo i praktyka medyczna dopuszczają sytuacje, w których lekarz rodzinny może nie być w stanie lub, w określonych przypadkach, nie mieć obowiązku przyjęcia pacjenta. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe zarówno dla pacjentów, którzy chcą wiedzieć, czego mogą oczekiwać, jak i dla samych lekarzy, którzy muszą balansować między swoimi obowiązkami a realnymi możliwościami prowadzenia praktyki lekarskiej w sposób zapewniający wysoką jakość świadczonych usług.

Pojęcie „obowiązku przyjęcia” pacjenta przez lekarza rodzinnego nie jest absolutne. Choć przyświeca mu nadrzędna zasada udzielania pomocy medycznej, istnieją konkretne ramy prawne i organizacyjne, które determinują jego możliwości. Lekarze rodzinni, często prowadzący własne praktyki lub pracujący w ramach umów z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ), działają w systemie, który narzuca pewne ograniczenia. Oprócz samego indywidualnego grafiku lekarza, istotne są również limity finansowe, zasoby ludzkie w danej placówce, a także specyficzne potrzeby zdrowotne populacji objętej opieką danej przychodni. Analiza tych czynników pozwala na pełniejsze zrozumienie, dlaczego pacjent, nawet potrzebujący pomocy, może napotkać na swojej drodze przeszkody w dostępie do swojego lekarza rodzinnego.

W tym artykule zagłębimy się w niuanse związane z możliwością odmowy przyjęcia pacjenta przez lekarza rodzinnego. Omówimy szczegółowo powody, dla których taka sytuacja może zaistnieć, analizując zarówno aspekty organizacyjne, jak i prawne. Przedstawimy również potencjalne konsekwencje dla pacjentów oraz wskazówki, jak postępować w obliczu takiej odmowy, aby zapewnić sobie dalszą ciągłość opieki medycznej. Celem jest dostarczenie wyczerpujących informacji, które pomogą rozwiać wątpliwości i przygotować na różne scenariusze związane z dostępem do podstawowej opieki zdrowotnej.

Uzasadnione Powody Odmowy Przyjęcia Pacjenta przez Lekarza Rodzinnego

Choć lekarz rodzinny jest filarem systemu opieki zdrowotnej i zobowiązany jest do świadczenia pomocy medycznej, istnieją konkretne, prawnie lub organizacyjnie uzasadnione sytuacje, w których może odmówić przyjęcia nowego pacjenta lub nawet zaprzestać udzielania świadczeń istniejącemu pacjentowi. Kluczowe jest odróżnienie odmowy przyjęcia od zaprzestania udzielania świadczeń, choć obie sytuacje mogą wynikać z podobnych przyczyn. Najczęściej spotykanym i najbardziej zrozumiałym powodem jest po prostu brak fizycznej możliwości przyjęcia kolejnych osób do swojego grafiku. Lekarze rodzinni, podobnie jak inni świadczeniodawcy, mają określony czas pracy i limity pacjentów, których mogą efektywnie obsłużyć, aby zapewnić należytą jakość opieki. Przepełnienie grafiku oznacza, że przyjęcie nowych osób mogłoby negatywnie wpłynąć na czas i jakość obsługi już zarejestrowanych pacjentów, co jest sprzeczne z zasadą profesjonalizmu i dbałości o dobro pacjenta.

Innym istotnym czynnikiem, który może prowadzić do odmowy przyjęcia, jest brak odpowiedniej specjalizacji lub kompetencji do udzielenia konkretnego świadczenia. Lekarz rodzinny posiada szeroką wiedzę medyczną, jednak nie jest specjalistą od wszystkich schorzeń. Jeśli pacjent zgłasza się z problemem wymagającym wiedzy i umiejętności wykraczających poza zakres medycyny rodzinnej, lekarz ten ma prawo skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty, zamiast podejmować się leczenia, które mogłoby być nieefektywne lub wręcz szkodliwe. Odmowa przyjęcia w takim przypadku nie jest kaprysem, lecz odpowiedzialną decyzją medyczną, mającą na celu zapewnienie pacjentowi optymalnej ścieżki leczenia. Co więcej, niektórzy lekarze mogą mieć określone priorytety w swojej praktyce, na przykład skupienie się na opiece nad seniorami lub osobami z chorobami przewlekłymi, i mogą nie mieć zasobów lub możliwości, aby przyjąć pacjentów o innych potrzebach.

Kwestia niedopasowania godzin pracy lekarza do możliwości pacjenta również może stanowić przeszkodę. Chociaż prawo pacjenta do wyboru lekarza rodzinnego jest fundamentalne, musi ono współgrać z realiami funkcjonowania przychodni. W przypadku, gdy pacjent może przyjmować tylko w ściśle określonych, niestandardowych godzinach, które kolidują z grafikiem lekarza, a nie ma możliwości znalezienia kompromisu (np. przez wyznaczenie wizyty w dniu wolnym lekarza, jeśli taki istnieje, lub umówienie się na konkretną godzinę poza standardowymi przyjęciami, co jednak wymaga zgody obu stron), może to skutkować niemożnością nawiązania współpracy. Wreszcie, choć rzadziej spotykane, istnieją sytuacje, gdy lekarz może odmówić przyjęcia pacjenta z powodu naruszenia przez niego obowiązujących przepisów lub zasad współżycia społecznego. Obejmuje to m.in. agresywne zachowanie wobec personelu, próby wyłudzenia świadczeń, czy uporczywe lekceważenie zaleceń lekarskich, które podważają relację lekarz-pacjent opartą na wzajemnym zaufaniu i szacunku.

Przepełnienie Grafiku i Ograniczenia Zasobowe

Jednym z najczęstszych i najbardziej oczywistych powodów, dla których lekarz rodzinny może odmówić przyjęcia nowych pacjentów, jest przepełnienie jego grafiku. Każdy lekarz ma określoną liczbę godzin pracy w tygodniu, a w ramach tych godzin musi zapewnić opiekę swoim obecnym pacjentom. Wizyty kontrolne, konsultacje, badania diagnostyczne, wypisywanie recept i zwolnień lekarskich – wszystko to zajmuje czas. Gdy liczba pacjentów przekracza realistyczne możliwości obsłużenia ich w sposób zapewniający jakość i bezpieczeństwo, lekarz ma prawo odmówić przyjęcia kolejnych osób. Jest to przede wszystkim kwestia zapewnienia bezpieczeństwa medycznego – przeciążony lekarz jest bardziej narażony na popełnienie błędu, a pacjenci mogą doświadczać długich czasów oczekiwania na wizytę, co w przypadku chorób może mieć poważne konsekwencje.

Przepełnienie grafiku nie jest jedynie kwestią subiektywnej oceny lekarza. W systemach opartych na umowach z Narodowym Funduszem Zdrowia, istnieją określone normy i limity dotyczące liczby pacjentów przypadających na jednego lekarza rodzinnego, jak również limity finansowe dotyczące kontraktu z NFZ. Przekroczenie tych limitów może oznaczać, że przychodnia nie otrzyma refundacji za świadczenia dla kolejnych pacjentów lub że lekarz będzie musiał realizować dodatkowe świadczenia ponad umowę, co jest często niemożliwe lub nieopłacalne. Lekarz, który już osiągnął maksymalny limit pacjentów w ramach kontraktu, nie może po prostu przyjąć kolejnego bez naruszenia zasad rozliczeń z NFZ. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli lekarz chciałby pomóc, system może go do tego nie dopuszczać.

Co więcej, infrastruktura placówki medycznej również odgrywa rolę. Małe przychodnie lub gabinety, w których pracuje tylko jeden lekarz rodzinny, są szczególnie narażone na problemy z przepełnieniem. Brak dodatkowego personelu pomocniczego (pielęgniarki, rejestratorki), ograniczona liczba gabinetów czy sprzętu medycznego również wpływają na zdolność placówki do przyjmowania nowych pacjentów. Dlatego odmowa przyjęcia często nie jest aktem złej woli, lecz koniecznością wynikającą z ograniczeń organizacyjnych, finansowych i ludzkich, które mają na celu utrzymanie stabilności funkcjonowania placówki i zapewnienie jakości opieki tym, którzy już pod jej opieką się znajdują.

Specjalistyczna Wiedza i Kompetencje

Podstawowa opieka zdrowotna, realizowana przez lekarza rodzinnego, obejmuje szeroki zakres schorzeń i dolegliwości, jednak nie jest nieograniczona. Medycyna jest dziedziną niezwykle rozległą, a poszczególne specjalizacje medyczne skupiają się na bardzo konkretnych obszarach ludzkiego organizmu i procesów chorobowych. Lekarz rodzinny posiada wiedzę ogólną, pozwalającą na diagnozowanie i leczenie najczęściej występujących chorób, a także na wczesne wykrywanie symptomów poważniejszych schorzeń, które wymagają interwencji specjalisty. Jednakże, w przypadku pacjenta z rzadką chorobą, schorzeniem wymagającym zaawansowanych technik diagnostycznych, czy też specyficznego leczenia, które wykracza poza kompetencje lekarza pierwszego kontaktu, lekarz ten ma obowiązek skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty.

Odmowa przyjęcia pacjenta przez lekarza rodzinnego może zatem wynikać z faktu, że jego problem zdrowotny nie leży w jego głównym obszarze kompetencji. Na przykład, pacjent cierpiący na zaawansowaną chorobę neurologiczną, która wymaga stałej opieki neurologa, nie będzie mógł polegać wyłącznie na lekarzu rodzinnym. Lekarz rodzinny może udzielić mu pierwszej pomocy, stabilizować stan w nagłych przypadkach, ale długoterminowe leczenie i diagnostyka powinny odbywać się pod okiem neurologa. W takiej sytuacji lekarz rodzinny może odmówić przyjęcia pacjenta do swojej stałej opieki w zakresie danej choroby, jednocześnie informując pacjenta o konieczności zgłoszenia się do odpowiedniego specjalisty. Jest to działanie w najlepszym interesie pacjenta, mające na celu zapewnienie mu opieki na najwyższym możliwym poziomie.

Co więcej, nawet w ramach medycyny rodzinnej, lekarze mogą posiadać różne zainteresowania i dodatkowe kwalifikacje. Jeden lekarz może mieć szczególne doświadczenie w leczeniu chorób układu krążenia, inny w opiece nad dziećmi, a jeszcze inny w medycynie sportowej. Choć teoretycznie każdy lekarz rodzinny powinien być w stanie udzielić podstawowej pomocy w każdym z tych obszarów, w praktyce może dojść do sytuacji, w której lekarz czuje, że jego wiedza lub doświadczenie w konkretnej dziedzinie jest niewystarczające do zapewnienia optymalnej opieki nowemu pacjentowi z bardzo specyficznym problemem. W takich przypadkach, odpowiedzialna postawa nakazuje skierowanie pacjenta do lekarza, który posiada głębszą wiedzę w danym obszarze, zamiast podejmować ryzyko związane z niepełnymi kompetencjami.

Niedopasowanie Terminów Wizyt i Elastyczność

Dostępność do lekarza rodzinnego jest fundamentalna, jednak musi być ona rozpatrywana w kontekście praktycznym funkcjonowania placówki medycznej i możliwości zarówno lekarza, jak i pacjenta. Każdy lekarz ma swój harmonogram pracy, który jest ustalany w oparciu o wiele czynników, w tym godziny pracy przychodni, dostępność personelu, a także jego własne potrzeby. Wiele przychodni oferuje standardowe godziny przyjęć w dni robocze, zazwyczaj w godzinach porannych i popołudniowych. Te godziny są ustalone tak, aby umożliwić jak najszerszemu gronu pacjentów skorzystanie z usług.

Jednakże, nie wszyscy pacjenci są w stanie dostosować się do tych standardowych ram czasowych. Osoby pracujące na etacie, zwłaszcza te, których praca wymaga stałej obecności i uniemożliwia krótkie wyjścia, mogą mieć trudności z umówieniem wizyty. W takich sytuacjach kluczowa jest komunikacja i elastyczność. Jeśli pacjent potrzebuje wizyty w niestandardowych godzinach (np. wczesnym rankiem, późnym popołudniem, a nawet w sobotę, jeśli przychodnia oferuje takie dyżury), powinien jak najwcześniej skontaktować się z przychodnią, aby ustalić, czy istnieje możliwość znalezienia dogodnego terminu. Czasami lekarz może zgodzić się na przyjęcie pacjenta tuż przed rozpoczęciem lub po zakończeniu standardowych przyjęć, lub wyznaczyć wizytę w innym dniu, który nie jest całkowicie zajęty.

Kiedy jednak takie próby dopasowania terminów nie przynoszą rezultatu, a pacjent nie jest w stanie zjawić się na wizycie w dostępnych godzinach, lekarz może uznać, że nie jest w stanie zapewnić mu opieki w praktyczny sposób. Odmowa przyjęcia w takim kontekście nie wynika z braku chęci pomocy, lecz z realnych ograniczeń logistycznych. Jest to sytuacja, w której obie strony ponoszą pewną odpowiedzialność za znalezienie rozwiązania. Lekarz musi zarządzać swoim czasem i zasobami, aby zapewnić opiekę wszystkim pacjentom, a pacjent, w miarę możliwości, powinien starać się dostosować do funkcjonującego harmonogramu lub aktywnie szukać alternatywnych rozwiązań, takich jak zmiana lekarza rodzinnego, jeśli ciągłe niedopasowanie terminów uniemożliwia mu korzystanie z opieki medycznej.

jak odkamienić toaletę

Naruszenie Przepisów i Dobrego Zachowania

Choć przepisy dotyczące prawa pacjenta i obowiązków lekarza są bardzo ważne, relacja między lekarzem a pacjentem opiera się również na wzajemnym szacunku, zaufaniu i przestrzeganiu pewnych norm społecznych i prawnych. Lekarz rodzinny, jako przedstawiciel zawodu medycznego, ma prawo i obowiązek zapewnić bezpieczne i profesjonalne środowisko pracy dla siebie, swojego personelu i innych pacjentów. W sytuacjach, gdy pacjent narusza obowiązujące przepisy lub zachowuje się w sposób naganny, lekarz może podjąć decyzmy o zaprzestaniu udzielania mu świadczeń lub odmowie przyjęcia.

Przykłady zachowań, które mogą prowadzić do takich konsekwencji, są różnorodne. Mogą to być akty agresji werbalnej lub fizycznej wobec personelu medycznego lub innych pacjentów. Należą do nich również próby oszustwa, na przykład fałszowanie dokumentacji medycznej, wyłudzanie skierowań lub zwolnień lekarskich w sposób niezgodny z prawem, czy też podawanie fałszywych informacji o swoim stanie zdrowia w celu uzyskania niezasłużonych korzyści. Uporczywe lekceważenie zaleceń lekarskich, prowadzące do pogorszenia stanu zdrowia i zwiększenia obciążenia dla systemu, również może być podstawą do zakończenia współpracy, zwłaszcza jeśli pacjent nie wykazuje chęci zmiany swojego postępowania.

Prawo do odmowy przyjęcia lub zaprzestania udzielania świadczeń w takich przypadkach wynika z zasady autonomii lekarza i odpowiedzialności za funkcjonowanie praktyki medycznej. Lekarz nie jest zobowiązany do tolerowania zachowań, które zagrażają bezpieczeństwu, naruszają normy prawne, lub podważają fundamenty relacji terapeutycznej, jakim są zaufanie i dobra wola. Warto zaznaczyć, że decyzja o zaprzestaniu udzielania świadczeń musi być uzasadniona i udokumentowana. Lekarz powinien poinformować pacjenta o przyczynach swojej decyzji i, jeśli to możliwe, zasugerować mu dalsze kroki, na przykład kontakt z inną placówką medyczną. Nie jest to działanie arbitralne, lecz forma ochrony prawnej i etycznej zarówno dla personelu medycznego, jak i dla całego systemu opieki zdrowotnej.

Konsekwencje Odmowy Przyjęcia Pacjenta

Odmowa przyjęcia pacjenta przez lekarza rodzinnego, choć czasami uzasadniona, może mieć dla pacjenta szereg negatywnych konsekwencji, przede wszystkim związanych z utrudnionym dostępem do opieki medycznej. Najbardziej bezpośrednią skutkiem jest konieczność natychmiastowego podjęcia poszukiwań innej placówki medycznej, która będzie w stanie go przyjąć. W sytuacji, gdy pacjent potrzebuje pilnej pomocy medycznej, taka zwłoka może być nie tylko uciążliwa, ale wręcz niebezpieczna dla jego zdrowia. Proces szukania nowego lekarza wymaga czasu i wysiłku, a nie zawsze jest łatwy, szczególnie w regionach, gdzie dostępność lekarzy rodzinnych jest ograniczona.

Dla pacjentów, którzy od lat korzystali z usług jednego lekarza rodzinnego, taka odmowa może być szczególnie trudna. Budują oni zaufanie i relację z lekarzem, który zna ich historię medyczną, nawyki i styl życia. Nagłe przerwanie tej relacji i konieczność rozpoczynania od nowa z nowym lekarzem, który dopiero poznaje pacjenta, może być stresujące. Pacjent może obawiać się, że nowy lekarz nie będzie w stanie równie skutecznie zarządzać jego chorobami przewlekłymi, lub że nowy lekarz nie będzie miał pełnego obrazu jego stanu zdrowia, co może prowadzić do błędów diagnostycznych lub terapeutycznych. Dokumentacja medyczna, która jest gromadzona przez lata, może nie być od razu dostępna dla nowego lekarza, co utrudnia ciągłość leczenia.

Ponadto, niektóre przychodnie mogą mieć określone procedury dotyczące przyjmowania nowych pacjentów, np. wymagać od nich wypełnienia szczegółowych ankiet medycznych, przeprowadzenia wstępnego wywiadu, czy umówienia wizyty adaptacyjnej. Wszystko to wymaga czasu i zaangażowania ze strony pacjenta. W skrajnych przypadkach, jeśli pacjent nie jest w stanie znaleźć nowego lekarza rodzinnego, może być zmuszony do korzystania z usług medycyny ratunkowej lub doraźnej pomocy w szpitalach, co jest rozwiązaniem nieefektywnym kosztowo i obciążającym system, a także często mniej komfortowym dla pacjenta niż stała opieka swojego lekarza.

Poszukiwanie Alternatywnych Rozwiązań

Gdy lekarz rodzinny odmawia przyjęcia, pacjent staje przed koniecznością znalezienia alternatywnych rozwiązań, aby zapewnić sobie ciągłość opieki medycznej. Pierwszym krokiem jest zazwyczaj próba znalezienia innego lekarza rodzinnego w tej samej placówce medycznej, jeśli taka istnieje. W większych przychodniach może pracować kilku lekarzy, a jeden może mieć wolne miejsca, podczas gdy inny jest przepełniony. Warto zapytać personel przychodni o możliwości przeniesienia się do innego lekarza w ramach tej samej struktury.

Jeśli opcja ta nie jest dostępna lub nie przynosi rezultatu, pacjent powinien rozpocząć poszukiwania innego lekarza rodzinnego w okolicy. Należy sprawdzić, które przychodnie mają podpisany kontrakt z NFZ i przyjmują nowych pacjentów. Informacje te są zazwyczaj dostępne na stronach internetowych Narodowego Funduszu Zdrowia, a także na stronach internetowych poszczególnych przychodni lub urzędów gminy. Można również zapytać znajomych lub rodzinę o rekomendacje.

W przypadku, gdy pacjent jest ubezpieczony i potrzebuje pilnej pomocy medycznej, a nie ma jeszcze lekarza rodzinnego, zawsze może skorzystać z usług nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej lub pomocy medycyny ratunkowej. Należy jednak pamiętać, że te formy opieki są przeznaczone dla sytuacji nagłych i nie zastąpią stałej opieki lekarza rodzinnego w zakresie chorób przewlekłych czy regularnych konsultacji profilaktycznych. Ważne jest, aby pacjent, który napotkał trudności w znalezieniu lekarza, nie rezygnował z poszukiwań, gdyż regularna opieka lekarza rodzinnego jest kluczowa dla utrzymania dobrego stanu zdrowia.

Prawo do Złożenia Skargi i Odwołania

W sytuacji, gdy pacjent uważa, że odmowa przyjęcia przez lekarza rodzinnego była nieuzasadniona lub narusza jego prawa, przysługuje mu prawo do złożenia skargi lub odwołania. Pierwszym krokiem, jeśli odmowa nastąpiła ze strony konkretnej placówki medycznej, jest złożenie formalnej skargi do dyrektora tej placówki. W piśmie tym należy dokładnie opisać sytuację, podać datę odmowy, nazwisko lekarza oraz wszelkie inne istotne szczegóły. Dyrektor placówki ma obowiązek rozpatrzyć skargę i udzielić odpowiedzi, wyjaśniając powody decyzji lub podejmując odpowiednie kroki.

Jeśli pacjent nie jest zadowolony z odpowiedzi dyrektora placówki lub jeśli problem dotyczy kwestii bardziej ogólnych, związanych z funkcjonowaniem systemu ochrony zdrowia, może zwrócić się do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). NFZ jest instytucją odpowiedzialną za kontraktowanie usług medycznych i kontrolę ich realizacji. Skargę do NFZ można złożyć w oddziale wojewódzkim Funduszu właściwym dla miejsca zamieszkania pacjenta. NFZ może przeprowadzić kontrolę w placówce i ocenić, czy doszło do naruszenia warunków umowy lub przepisów prawa.

Kolejnym krokiem, w bardziej złożonych lub poważnych sprawach, może być skierowanie sprawy do Okręgowej Izby Lekarskiej. Izby lekarskie są samorządowymi organizacjami zawodowymi lekarzy, które dbają o przestrzeganie zasad etyki lekarskiej i odpowiedzialności zawodowej. Złożenie skargi do Izby Lekarskiej może skutkować postępowaniem wyjaśniającym w sprawie naruszenia zasad wykonywania zawodu przez lekarza. W ostateczności, w przypadku szkody na osobie lub naruszenia praw pacjenta, możliwe jest skierowanie sprawy na drogę sądową, na przykład do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przypadku kwestionowania decyzji administracyjnych, lub do sądu cywilnego w sprawach o odszkodowanie.

FAQ

Czy lekarz rodzinny może nie przyjąć mnie do swojej placówki, jeśli jestem nowym pacjentem?

Tak, lekarz rodzinny może odmówić przyjęcia nowego pacjenta, ale tylko w uzasadnionych przypadkach. Główne powody to przepełnienie jego grafiku, brak możliwości zapewnienia opieki ze względu na specyfikę schorzenia pacjenta (wymagającego specjalisty) lub niedopasowanie godzin pracy lekarza do możliwości pacjenta. Odmowa nie może być arbitralna i powinna być poparta konkretnymi przesłankami.

Jakie kroki powinienem podjąć, jeśli lekarz rodzinny odmówił mi przyjęcia?

Przede wszystkim, spróbuj dowiedzieć się od lekarza lub personelu przychodni, jaki jest konkretny powód odmowy. Następnie, poszukaj innego lekarza rodzinnego w okolicy, który ma wolne miejsca. Możesz sprawdzić dostępne opcje na stronach NFZ lub zapytać o rekomendacje. Jeśli uważasz, że odmowa była nieuzasadniona, możesz złożyć skargę do dyrektora placówki, a następnie do Narodowego Funduszu Zdrowia lub Okręgowej Izby Lekarskiej.

Czy mogę wybrać lekarza rodzinnego spoza mojego rejonu zamieszkania?

Tak, masz prawo wybrać dowolnego lekarza rodzinnego, który ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia i deklaruje przyjęcie nowych pacjentów, niezależnie od miejsca Twojego zamieszkania. Nie jesteś ograniczony jedynie do lekarzy w Twoim rejonie. Wystarczy złożyć odpowiednią deklarację wyboru lekarza w wybranej przychodni.